جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «قەڵای شێروانە»

Jump to navigation Jump to search
بەبێ کورتەی دەستکاری
 
ھێڵی ١٠: ھێڵی ١٠:
مێژوو
مێژوو


لە باری مێژووی دروستکردنی قەڵاکەوە زانیاری ورد و ساغکراوە نییە. ھەندێک دەڵێن لە لایەن ئەنەوشیروانی ساسانییەوە بنیات نراوە، ھەندێکیش رایان وایە حەمە پاشای جاف دروستی کردووە. لایەنگرانی رای یەکەم دەڵێن حەمە پاشای جاف کۆچەر بووەو لەقەڵادا نەژیاوە و دەڵێن بوونی تونێلکی ژێر زەوی بووە لە قەڵاکەوە بۆ سەر ڕووباری سیروان، دەلالەتە لەوەی کە بۆ حاڵەتی شەڕوو گەمارۆدان سوودی لێوەرگیراوەو ئاوی لێوە ھێنراوە بۆ ناو قەڵاکە، کەواتە ‌قەڵاکە تەنها هەوارگەیەکی زستانە نەبووە. ڕایەکی دیکەش ھەیە دەڵێت تەپۆڵکە خۆڵەکە لەلایەن ئەنەوشیروانی ساسانیەوە بنیاتنراوەو کۆشکەکە لەلایەن حەمە پاشاوە دروست کراوە و کۆشکی زستانەی ئەو بووە.
لە باری مێژووی دروستکردنی قەڵاکەوە زانیاری ورد و ساغکراوە نییە. ھەندێک دەڵێن لە لایەن ئەنەوشیروانی ساسانییەوە بنیات نراوە، ھەندێکیش رایان وایە حەمە پاشای جاف دروستی کردووە. لایەنگرانی رای یەکەم دەڵێن حەمە پاشای جاف کۆچەر بووەو لەقەڵادا نەژیاوە و دەڵێن بوونی تونێلکی ژێر زەوی بووە لە قەڵاکەوە بۆ سەر ڕووباری سیروان، دەلالەتە لەوەی کە بۆ حاڵەتی شەڕوو گەمارۆدان سوودی لێوەرگیراوەو ئاوی لێوە ھێنراوە بۆ ناو قەڵاکە، کەواتە ‌قەڵاکە تەنها هەوارگەیەکی زستانە نەبووە. ڕایەکی دیکەش ھەیە دەڵێت تەپۆڵکە خۆڵەکە لەلایەن ئەنەوشیروانی ساسانیەوە بنیاتنراوەو کۆشکەکە لەلایەن حەمە پاشاوە دروست کراوە و کۆشکی زستانەی ئەو بووە.<ref>سەرچاوە: ویکیپیدیا</ref>
[[پەڕگە:2-11-17 a.png|وێنۆک|چەپ]]
[[پەڕگە:2-11-17 a.png|وێنۆک|چەپ]]
.....
.....
ھێڵی ٢٧: ھێڵی ٢٧:


لە دوای نۆژەنکردنەوەی ساڵی 1998 قەڵاکە بەکارهێنرا وەک فەرمانگەی شوێنەواری کەلار و مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان و تاوەکوو ئێستایش هەر وەک مۆزەخانە ماوە.
لە دوای نۆژەنکردنەوەی ساڵی 1998 قەڵاکە بەکارهێنرا وەک فەرمانگەی شوێنەواری کەلار و مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان و تاوەکوو ئێستایش هەر وەک مۆزەخانە ماوە.
 
[[پەڕگە:Shot 2022-11-17 at.png|وێنۆک|ڕاست]]
لەلای خۆیەوە محەمەد عەلی کەریم، د. شوێنەوار و بەڕێوەبەری مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان سەبارەت بەم بابەتە گوتی: "لە ساڵی 1998 دوای تەواوبوونی نۆژەنکردنەوەکەی قەڵا، بوو بە شوێنی فەرمانگەی شوێنەواری کەلار و مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان و لە ساڵی 2005 فەرمانگە لە قەڵا دەرچوو و لەساڵی 2009 بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری گەرمیان لە دەربەندیخان هاتە کەلار بووین بە یەک و فەرمانگە نەما و قەڵا هەر وەکوو مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان بەکارهێنرا تاوەکوو ئەمڕۆ.
لەلای خۆیەوە محەمەد عەلی کەریم، د. شوێنەوار و بەڕێوەبەری مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان سەبارەت بەم بابەتە گوتی: "لە ساڵی 1998 دوای تەواوبوونی نۆژەنکردنەوەکەی قەڵا، بوو بە شوێنی فەرمانگەی شوێنەواری کەلار و مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان و لە ساڵی 2005 فەرمانگە لە قەڵا دەرچوو و لەساڵی 2009 بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری گەرمیان لە دەربەندیخان هاتە کەلار بووین بە یەک و فەرمانگە نەما و قەڵا هەر وەکوو مۆزەخانەی کەلەپووری گەرمیان بەکارهێنرا تاوەکوو ئەمڕۆ.


گوتیشی: "مۆزەخانەکە لە یەک بەش پێکهاتووە و خاوەن 150 پارچە کەرەستەی جیاوازە کە مێژووی هەموویان لە نێوان 50 بۆ 100 ساڵە وەک ( تفەنگی کۆن، دراوی ئاسنی عێراقی و وڵاتانی دەورووبەر، کەلوپەلی ناو ماڵ، سەماوەر، دەلە، دەستار، مەشکە، ئامێرە کشتوکاڵییەکان، خشت بر ..... تاد) ئەم کەرەستانە لە نهۆمی یەکەم نمایشکراون و نهۆمی دووەم بە هۆی تازە نۆژەنکردنەوەی هێشتا چۆڵە، بەڵام لە ئایندەیەکی نزیکدا دەمانەوێت ببێتە جێگای پەیکەرەکان بۆ پێشاندانی کار و پیشەی کۆن، مۆزەخانەی قەڵا هەموو ڕۆژەکانی هەفتە کراوەیە، خەڵک و گەشتیارە ناوخۆ و بیانییەکان و گەشتەکانی زانکۆ و پەیمانگاکانی ناوخۆ و سەرجەم کوردستان بە رێژەیەکی زۆر سەردانی ئێرە دەکەن، بەتایبەت لە ڕۆژانی جەژن و بۆنە ئاینیی و نیشتمانییەکان ئێرە لێوان لێو دەبێت لە خەڵک، و هەروەها فەرمانبەری چاودێری لە بەیانیان و ئێوارانمان هەیە".
گوتیشی: "مۆزەخانەکە لە یەک بەش پێکهاتووە و خاوەن 150 پارچە کەرەستەی جیاوازە کە مێژووی هەموویان لە نێوان 50 بۆ 100 ساڵە وەک ( تفەنگی کۆن، دراوی ئاسنی عێراقی و وڵاتانی دەورووبەر، کەلوپەلی ناو ماڵ، سەماوەر، دەلە، دەستار، مەشکە، ئامێرە کشتوکاڵییەکان، خشت بر ..... تاد) ئەم کەرەستانە لە نهۆمی یەکەم نمایشکراون و نهۆمی دووەم بە هۆی تازە نۆژەنکردنەوەی هێشتا چۆڵە، بەڵام لە ئایندەیەکی نزیکدا دەمانەوێت ببێتە جێگای پەیکەرەکان بۆ پێشاندانی کار و پیشەی کۆن، مۆزەخانەی قەڵا هەموو ڕۆژەکانی هەفتە کراوەیە، خەڵک و گەشتیارە ناوخۆ و بیانییەکان و گەشتەکانی زانکۆ و پەیمانگاکانی ناوخۆ و سەرجەم کوردستان بە رێژەیەکی زۆر سەردانی ئێرە دەکەن، بەتایبەت لە ڕۆژانی جەژن و بۆنە ئاینیی و نیشتمانییەکان ئێرە لێوان لێو دەبێت لە خەڵک، و هەروەها فەرمانبەری چاودێری لە بەیانیان و ئێوارانمان هەیە".


لە کۆتاییدا ساڵح محەمەد، بەڕێوەبەری شوێنەوار و کەلەپووری گەرمیان راشیگەیاند: "پلانمان ئەوەیە لە داهاتوودا بە هاوکاری شارەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەکان بتوانین بەپێ یاساکان دەورووبەری قەڵاکە بیکەینە پارک و سەوزایی، بەمەبەستی جوانکردنەوی قەڵا و سوود وەرگرتنی خەڵک لە کاتی گەشتوگوزار و هەروەها بتوانین پلیکانەی قەڵاکە بە شێوازێکی جوان چاک کەینەوە"
لە کۆتاییدا ساڵح محەمەد، بەڕێوەبەری شوێنەوار و کەلەپووری گەرمیان راشیگەیاند: "پلانمان ئەوەیە لە داهاتوودا بە هاوکاری شارەوانی و لایەنە پەیوەندیدارەکان بتوانین بەپێ یاساکان دەورووبەری قەڵاکە بیکەینە پارک و سەوزایی، بەمەبەستی جوانکردنەوی قەڵا و سوود وەرگرتنی خەڵک لە کاتی گەشتوگوزار و هەروەها بتوانین پلیکانەی قەڵاکە بە شێوازێکی جوان چاک کەینەوە"<ref>سەرچاوە:basnews</ref>






[[پۆل:شار و شارۆچکەکان: کەلار]][[پۆل:شار و شوێنەوار]]
[[پۆل:شار و شارۆچکەکان: کەلار]][[پۆل:شار و شوێنەوار]]

مێنۆی ڕێدۆزی