٢٢٬٣٨٤
دەستکاری
جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ئه‌نوه‌ر عه‌بدولره‌حمان عه‌بدولقادر (وه‌ستا ئه‌نوه‌ر)»
Jump to navigation
Jump to search
ئه‌نوه‌ر عه‌بدولره‌حمان عه‌بدولقادر (وه‌ستا ئه‌نوه‌ر) (بینینی سەرچاوە)
وەک پێداچوونەوەی ٠٧:٥٩، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢
، ٠٧:٥٩، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢بەبێ کورتەی دەستکاری
Manu (لێدوان | بەشدارییەکان) |
Manu (لێدوان | بەشدارییەکان) |
||
| ھێڵی ١: | ھێڵی ١: | ||
ئه‌نوه‌ر عه‌بدولره‌حمان عه‌بدولقادر ناسراو به وه‌ستا ئه‌نوه‌ر ، له ساڵی 1946 له خانه‌واده‌یه‌کی ره‌نجده‌ر له گه‌ڕه‌کی پاشا له هه‌ڵه‌بجه دایک بووه ،هه‌موو وێستگه‌کانی ژیانی به ره‌نج و ماندووبوون و کاری زه‌حمه‌تی تاقه‌ت پڕوکێن به‌رێ کردووه ، رۆژانه له گه‌ڵ وه‌ستاو و به‌ناو کرێکاره‌کانی هه‌ڵه‌بجه کرێکاری کردووه ودوای ته‌وابوونی کاره‌‌که‌ی له قوتابخانه‌ی شه‌و خوێندویه‌تی . | ئه‌نوه‌ر عه‌بدولره‌حمان عه‌بدولقادر ناسراو به وه‌ستا ئه‌نوه‌ر ، له ساڵی 1946 له خانه‌واده‌یه‌کی ره‌نجده‌ر له گه‌ڕه‌کی پاشا له '''[[هه‌ڵه‌بجه]]''' دایک بووه ،هه‌موو وێستگه‌کانی ژیانی به ره‌نج و ماندووبوون و کاری زه‌حمه‌تی تاقه‌ت پڕوکێن به‌رێ کردووه ، رۆژانه له گه‌ڵ وه‌ستاو و به‌ناو کرێکاره‌کانی '''[[هه‌ڵه‌بجه]]''' کرێکاری کردووه ودوای ته‌وابوونی کاره‌‌که‌ی له قوتابخانه‌ی شه‌و خوێندویه‌تی . | ||
[[پەڕگە:290988760 .jpg|وێنۆک]] | |||
هه‌ر له منداڵییه‌وه به دوای پرسیا ره بێ وه‌ڵامه‌کانی جیاوازی چینایه‌تی و نه‌ته‌وه‌یی دا عه‌وداڵ بووه، له‌دوای کۆده‌تای 14 گه‌لاوێژی 1958 وه‌ک کرێکارو وه‌ستایه‌کی هوشیار په‌یوه‌ندی به ریزه‌کانی حیزبی شیوعی یه‌وه کردووه ، رۆڵی هه‌بووه له نه‌قابه‌ی کرێکاران . | هه‌ر له منداڵییه‌وه به دوای پرسیا ره بێ وه‌ڵامه‌کانی جیاوازی چینایه‌تی و نه‌ته‌وه‌یی دا عه‌وداڵ بووه، له‌دوای کۆده‌تای 14 گه‌لاوێژی 1958 وه‌ک کرێکارو وه‌ستایه‌کی هوشیار په‌یوه‌ندی به ریزه‌کانی حیزبی شیوعی یه‌وه کردووه ، رۆڵی هه‌بووه له نه‌قابه‌ی کرێکاران . | ||
له کۆتایی شه‌سته‌کان دا بوو به وه‌ستاو به‌نایه‌کی لێهاتوو، به سه‌لیقه و تواناو ئه‌زمونی خۆی رۆڵی دیاری هه‌بووه له دروست کردنی چه‌ندان خانوو و بیناو دامه‌زراوی خزمه‌ت گوزاریی هه‌ڵه‌بجه . | له کۆتایی شه‌سته‌کان دا بوو به وه‌ستاو به‌نایه‌کی لێهاتوو، به سه‌لیقه و تواناو ئه‌زمونی خۆی رۆڵی دیاری هه‌بووه له دروست کردنی چه‌ندان خانوو و بیناو دامه‌زراوی خزمه‌ت گوزاریی '''[[هه‌ڵه‌بجه]]''' . | ||
له 1970 دا ده‌رکی به‌وه‌کرد ،حیزبی شیوعی بووه به هاوپه‌یمانی حکومه‌تی عێراق ، له لایه‌کی تریشه وه پارتی دیموکراتی کوردستان وشۆڕشی ئه‌یلوول سێبه‌ری وڵاتێکی داگیرکه‌ربوو ، ئه‌و هاو کێشه سیاسی یه ئاڵۆزه بوو به‌هۆی سه‌رهه‌ڵدانی ده‌یان پرسیاری بێ وه‌ڵامی تر ، وه‌ک چه‌پێکی هوشیار په‌یوه‌ندی کردووه به کۆمه‌ڵه‌ی مارکسی لینینی کوردستانه‌وه . | له 1970 دا ده‌رکی به‌وه‌کرد ،حیزبی شیوعی بووه به هاوپه‌یمانی حکومه‌تی عێراق ، له لایه‌کی تریشه وه پارتی دیموکراتی کوردستان وشۆڕشی ئه‌یلوول سێبه‌ری وڵاتێکی داگیرکه‌ربوو ، ئه‌و هاو کێشه سیاسی یه ئاڵۆزه بوو به‌هۆی سه‌رهه‌ڵدانی ده‌یان پرسیاری بێ وه‌ڵامی تر ، وه‌ک چه‌پێکی هوشیار په‌یوه‌ندی کردووه به کۆمه‌ڵه‌ی مارکسی لینینی کوردستانه‌وه . | ||
دوای هه‌ره‌س وه‌ستا ئه‌نوه‌ر رۆڵی سه‌ره‌کی له هه‌ڵه‌جه‌و شاره‌زوور هه‌بووه وچه‌ک و ئامێری تایپی له سه‌ید ساد قه‌وه له ژێر دارو ته‌خته دا حه‌شارداوه‌و گه‌یاندویه تی به یه‌که‌م مه‌فره‌زه‌ی سه‌ره‌تایی . | دوای هه‌ره‌س وه‌ستا ئه‌نوه‌ر رۆڵی سه‌ره‌کی له هه‌ڵه‌جه‌و شاره‌زوور هه‌بووه وچه‌ک و ئامێری تایپی له سه‌ید ساد قه‌وه له ژێر دارو ته‌خته دا حه‌شارداوه‌و گه‌یاندویه تی به یه‌که‌م مه‌فره‌زه‌ی سه‌ره‌تایی . | ||
له ساڵی 1977 ، (ب .ح ) ی ره‌نجده‌ران ،به‌هۆی جاسوسێکه‌وه ، له خاڵێکی پشکنینی هه‌ڵه‌بجه ده‌سگیرده‌کرێت ، (ب.ح) له کاتی لێکۆڵینه‌وه‌و ئه‌شکه‌نجه ی جه‌سته‌یی و ده‌روونی دا ، وره‌ی ده‌روخێ و ناوی وه‌ستا ئه‌نوه‌ری لێپرسراوی رێکخستنه نهێنیه‌کانی هه‌ڵه‌بجه‌و شاره‌زوورو که‌مال ی شیخ محه‌مه‌د و عه‌بدوڵڵا وده‌یان کادرێکی کۆمه‌ڵه ده‌درکێنێ و به‌گرتیان ده‌دات . | له ساڵی 1977 ، (ب .ح ) ی ره‌نجده‌ران ،به‌هۆی جاسوسێکه‌وه ، له خاڵێکی پشکنینی هه‌ڵه‌بجه ده‌سگیرده‌کرێت ، (ب.ح) له کاتی لێکۆڵینه‌وه‌و ئه‌شکه‌نجه ی جه‌سته‌یی و ده‌روونی دا ، وره‌ی ده‌روخێ و ناوی وه‌ستا ئه‌نوه‌ری لێپرسراوی رێکخستنه نهێنیه‌کانی هه‌ڵه‌بجه‌و شاره‌زوورو که‌مال ی شیخ محه‌مه‌د و عه‌بدوڵڵا وده‌یان کادرێکی کۆمه‌ڵه ده‌درکێنێ و به‌گرتیان ده‌دات . | ||
له 5/5/ 1977 هێزێکی سه‌ر به ئیستیخباراتی عه‌سکه‌ری عێراق به ده‌بابه‌و مده‌ره‌عه‌و چه‌ند جێبێکی سه‌ربازی، په‌لاماری ماڵی وه‌ستا ئه‌نوه‌ریان له گه‌ره‌کی پیر محه‌مه‌د داو ده‌سگیریان کرد ، له زیندانی ئیستخباراتی هه‌ڵه‌بجه‌وه گواستیانه‌وه بۆ ئیستخباراتی سلێمانی له ناو فرقه‌ی سلێمانی . | |||
له 5/5/ 1977 هێزێکی سه‌ر به ئیستیخباراتی عه‌سکه‌ری عێراق به ده‌بابه‌و مده‌ره‌عه‌و چه‌ند جێبێکی سه‌ربازی، په‌لاماری ماڵی وه‌ستا ئه‌نوه‌ریان له گه‌ره‌کی پیر محه‌مه‌د داو ده‌سگیریان کرد ، له زیندانی ئیستخباراتی هه‌ڵه‌بجه‌وه گواستیانه‌وه بۆ ئیستخباراتی '''[[سلێمانی]]''' له ناو فرقه‌ی '''[[سلێمانی]]''' . | |||
پشکۆ ئه‌مین یه‌کێک له زیندانیه‌کان ئاماژه‌ی به‌وه کردوه : | پشکۆ ئه‌مین یه‌کێک له زیندانیه‌کان ئاماژه‌ی به‌وه کردوه : | ||
ئێمه چه‌ند زیندانیه‌ک بووین له ئیستخباراتی سلێمانی ، بریتی بووین (له وه‌ستا ئه‌نوه‌ر ی هه‌ڵه‌بجه کۆمه‌ڵه ، تۆفیقی حاجی چایچی* هه‌ڵه‌بجه کۆمۆنیست ، خالید دلێری شاعیر برای شه‌هید مامۆستا جه‌عفه‌ر کۆمه‌ڵه ،عومه‌ر | ئێمه چه‌ند زیندانیه‌ک بووین له ئیستخباراتی سلێمانی ، بریتی بووین (له وه‌ستا ئه‌نوه‌ر ی '''[[هه‌ڵه‌بجه]]''' کۆمه‌ڵه ، تۆفیقی حاجی چایچی* هه‌ڵه‌بجه کۆمۆنیست ، '''[[خالید دلێری]]''' شاعیر برای شه‌هید مامۆستا جه‌عفه‌ر کۆمه‌ڵه ،عومه‌ر '''[[خانه‌قین]]'''ی له '''[[زانکۆی سلێمانی]]''' ،ئه‌شره‌ف شه‌ره‌ف کۆیی ،ئازاد ره‌زا قوتابی به‌شی ئابوری '''[[زانکۆی سلێمانی]]''' ، پشکۆ ئه‌مین کاژیک ). | ||
جه‌للاده‌کانی ئیستخباراتی سلێمانی ، هه‌موو جۆره ئه‌شکه‌نجه‌ی جه‌سته‌یی وده‌روونی یان له‌سه‌ر هه‌موو زیندانییه‌کان تاقی کردووه ( لێدان و ئه‌شکه‌نجه‌ی قورس و هه‌ڵواسین وته‌وژمی ته‌زووی توندی کاره‌با)، زیندانییه‌کان هیچ نهێنیه‌کیان نه‌درکاند . | جه‌للاده‌کانی ئیستخباراتی '''[[سلێمانی]]''' ، هه‌موو جۆره ئه‌شکه‌نجه‌ی جه‌سته‌یی وده‌روونی یان له‌سه‌ر هه‌موو زیندانییه‌کان تاقی کردووه ( لێدان و ئه‌شکه‌نجه‌ی قورس و هه‌ڵواسین وته‌وژمی ته‌زووی توندی کاره‌با)، زیندانییه‌کان هیچ نهێنیه‌کیان نه‌درکاند . | ||
به‌یانیان به خێرایی قفلی ده‌رگای ژووره‌که‌یان ده‌کرده‌وه‌و زیندانییه‌کانیان ده‌برد بۆسه‌ر ئاو وده‌بوایه ئه‌و سه‌تڵه‌ی دانرابوو بۆ ئاوی خواردنه‌وه پڕیان بکردایه له ئاوو بیانگه‌یاندایا ژووره‌که‌یان ، ده‌بوایه به خێرایی ئه‌و سه‌تڵه‌ی بۆ میزو پیسایی له ژووره‌که دا دانرابوو له گه‌ڵ خۆیان دا بیانبردایه‌ته ده‌ره‌وه‌و هه‌ڵیان بڕشتایه ، سه‌تڵه‌که‌یان ببردایه‌ته‌وه ژووره‌که . | به‌یانیان به خێرایی قفلی ده‌رگای ژووره‌که‌یان ده‌کرده‌وه‌و زیندانییه‌کانیان ده‌برد بۆسه‌ر ئاو وده‌بوایه ئه‌و سه‌تڵه‌ی دانرابوو بۆ ئاوی خواردنه‌وه پڕیان بکردایه له ئاوو بیانگه‌یاندایا ژووره‌که‌یان ، ده‌بوایه به خێرایی ئه‌و سه‌تڵه‌ی بۆ میزو پیسایی له ژووره‌که دا دانرابوو له گه‌ڵ خۆیان دا بیانبردایه‌ته ده‌ره‌وه‌و هه‌ڵیان بڕشتایه ، سه‌تڵه‌که‌یان ببردایه‌ته‌وه ژووره‌که . | ||
رۆژانه ناوی زیندانه‌کان ده‌خوێنرایه‌وه و ده‌بران بۆ لێکۆڵینه‌وه و ئه‌شکه نجه، هه‌ڵواسین به قولاپ ، به‌چه‌ند جۆرێک بوو، هه‌ڵواسین به قاچ سه رو‌و خوار ،هه‌ڵواسین به ده‌ست ومه‌چه‌ک ، هه‌ڵواسین له پشته‌وه به قۆڵ ، زۆر جار جه‌لاده‌کان به‌شان زیندانییه‌که‌یان به‌رز ده‌کرده‌وه ، هه‌مووقورسایی جه‌سته‌ی ده خسته سه‌رشان و قۆڵی ، چه‌ند جه‌للادێک له‌کاتی ئه‌م هه‌ڵواسینه‌دا ، به کێبڵ هه‌موو جه‌سته‌ی زیندانه‌که‌یان داده‌گرته‌‌وه ، جه‌سته‌ی زیندانه‌که وه‌ک جۆلانیه به هه‌ڵواسراوی به‌م لاو ئه‌ولادا ده‌خولاندووه ، زۆرله‌زیندانیه‌کان به‌رگه‌ی ئه‌م جۆره ئه‌شکه‌نجا نه یان نه‌ده‌گرت ، ده‌بوورانه‌وه و نیوه مردوو ده‌بوون . | رۆژانه ناوی زیندانه‌کان ده‌خوێنرایه‌وه و ده‌بران بۆ لێکۆڵینه‌وه و ئه‌شکه نجه، هه‌ڵواسین به قولاپ ، به‌چه‌ند جۆرێک بوو، هه‌ڵواسین به قاچ سه رو‌و خوار ،هه‌ڵواسین به ده‌ست ومه‌چه‌ک ، هه‌ڵواسین له پشته‌وه به قۆڵ ، زۆر جار جه‌لاده‌کان به‌شان زیندانییه‌که‌یان به‌رز ده‌کرده‌وه ، هه‌مووقورسایی جه‌سته‌ی ده خسته سه‌رشان و قۆڵی ، چه‌ند جه‌للادێک له‌کاتی ئه‌م هه‌ڵواسینه‌دا ، به کێبڵ هه‌موو جه‌سته‌ی زیندانه‌که‌یان داده‌گرته‌‌وه ، جه‌سته‌ی زیندانه‌که وه‌ک جۆلانیه به هه‌ڵواسراوی به‌م لاو ئه‌ولادا ده‌خولاندووه ، زۆرله‌زیندانیه‌کان به‌رگه‌ی ئه‌م جۆره ئه‌شکه‌نجا نه یان نه‌ده‌گرت ، ده‌بوورانه‌وه و نیوه مردوو ده‌بوون . | ||