جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «داڕێژە:هه‌ڵبژارده‌ی یه‌كه‌م»

لە Kurd collect
Jump to navigation Jump to search
 
(٥١ دەستکاری لەلایەن ٣ بەکارھێنەرەوە پیشاننادرێت)
ھێڵی ١: ھێڵی ١:
'''[[مێژووى دروستبوونى فولكه‌ى سه‌راى سلێمانى]]'''
'''[[ئەوڕەحمانی حاجی مارف]]''' [[پەڕگە:249171231 .jpg|وێنۆک]]
[[پەڕگە:240798162 4501802683174402 4791039372924288735 n.jpg|وێنۆک]]
زانا و نووسەر و زمانزان و زمانناسی مەزنی کورد (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) ، نیو سەدە بێ پسانەوە کونجکاو بەدوای وشەی کوردی و خجڵی کاری زمانەوانی، ئەمێستاش لەنێو وشە و قەڵەمی هەمووماندا دەژیت، یەکێکە لە سەرچاوە و کۆڵەکە سەرەکی و پتەوەکانی زمانی کوردی، بە نووسین و لێکۆڵینەوە و وەرگێڕان و سەرنجەکانی خزمەتێکی گەورەی پێشکەش بە نەتەوەکەی کردووە و لە زۆربەی لایەنەکانی زمان دواوە و گەلێک دیوی شاراوەشی دەرخستوون و پەردەی لەسەر هەڵماڵیون و ساغیکردوونەتەوە.
نووسینی: '''[[رێبوار حەمەتۆفیق محەمەد]]'''


مێژووى دروستبوونى فولكه‌ى سه‌راى '''[[سلێمانی]]''' زۆر دوور نييه‌ و دەگەڕێتەوە بۆ سه‌ره‌تاكانى بونيادنانى سلێمانى و نزيكه‌ى دووسه‌د و په‌نجا ساڵێک پێشتر و ده‌سه‌ڵاتدارى ميرنشينى بابان.  
زانای گەورەمان (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەییدا، بە مەبەستی درێژەدان بە خوێندن ڕوو لە وڵاتی ڕووسیا دەکات، سێزدە ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە و بە هەوڵ و کۆشش و توانستی خۆی لە ڕێگەی خوێندنەوەی بەرهەمی نووسەرە گەورەکانی جیهان زمانی ڕووسی فێردەبێت. لە زانکۆی (لینینگراد) بڕوانامەی بەکالۆریۆس و ماجستێر بەدەستدەهێنێت، دواتریش لە (ئامۆژگاری ڕۆژهەڵاتناسیی ئەکادیمیای سۆڤیەتی لینینگراد) بە هاوکاری مامۆستا کوردەکەی پڕۆفیسۆر (قەناتی کوردۆ - کوردۆیف) ، کە کەڵک و قازانجێکی زۆری لێبینیوە و بۆ ئەو پاڵپشتێکی بەهێز بووە، نامەی دکتۆرایەکەی لەبارەی (مێژووی فەرهەنگنووسیی کوردی و شێوازی دانانی فەرهەنگی ڕووسی-کوردی) تەواودەکات و بڕوانامەی دکتۆراش بەدەستدەهێنێت.


مير، ئه‌م شوێنه‌ى كرد به‌ شار و پايته‌خت و هه‌وڵى دا سيماى شاربوونى تێدا بچه‌سپێنێت.  
لە ساڵی (1973) دا دەگەڕێتەوە و نیشتمان و لە کۆڕی زانیاریی کورد و زانکۆکانی: (سلێمانی و ئیبن ڕوشد و خانەقین)  قۆڵی خزمەتکردن هەڵدەکات و وانە بە قوتابییانی بەکالۆریۆس و ماجستێر و دکتۆرا دەڵێتەوە و سەرپەرشتی دەیان نامەی ماجسێر و دکتۆرای کردووە، ئاریکار و هاندەری گەورەی قوتابییە کوردەکانی بەشی کوردی بووە لە شاری بەغدا و پاڵپشتێکی بەهێزیان بووە، هەروەها  لە کۆلێژی پەروەردەی (ابن رشدی) زانکۆی بەغداو کۆلێژی ئادابی زانکۆی گەرمیان وانەی دەوتەوە.


گه‌رماو، مزگه‌وت، كتێبخانه‌، كۆمه‌ڵگه‌ى كارگێڕى و فولكه‌ و زۆر شتى ترى تێدا دروست كرد تا بيسه‌لمێنێت شارەکە شايسته‌يه‌ و ده‌هێنێت كه‌ بازرگان و خوێنده‌واران له‌ هه‌موو لايه‌كه‌وه‌ ڕووى تێ بكه‌ن.


به‌ر له‌ گواستنه‌وه‌ى دامه‌زراوه‌كانى پايته‌ختى بابان له‌ قه‌لاچوالانه‌وه‌ بۆ سلێمانى، ئيبراهيم پاشا بڕيارى دا تا ته‌لارێكى گه‌وره‌ بۆ كاروباره‌كانى ده‌سه‌ڵاتدارێتى ميرنشينه‌كه‌ دروست بکرێت.


ته‌لارى بێوێنه‌ له‌‌ چه‌ند ساڵێكدا ته‌واو كرا و به‌ سروشتى هه‌ڵكه‌وته‌ى شوێنه‌كه‌ى، بووه‌ ناوجه‌رگه‌ى شار و پايته‌ختى فه‌رمانڕه‌وايه‌تى بابان.


به‌ مه‌به‌ستى جوانكاريى و دياريكردنى شوێنى يه‌كتربڕينى ئه‌و چوارڕێيانه‌ى كه‌ ده‌كه‌وته‌ به‌رده‌م ته‌لاره‌كه‌، يه‌كه‌م فولكه‌ له‌ شاره‌كه‌دا هه‌ر به‌ ناوى ته‌لاره‌كه‌وه‌ دروست كرا و ناوى لێ نرا(فولكه‌ى سه‌را) كه‌ تا ئه‌مڕۆش به‌ هه‌مان ناوه‌وه‌ به‌سه‌ر زاره‌وه‌يه‌.


گه‌رچى له‌و ڕۆژگاره‌دا‌، ئۆتۆمبێل هێشتا نه‌هاتبووه‌‌ شاره‌كه‌وه وه‌ و هۆكاره‌كانى ترى گواستنه‌وه‌ش زۆر كه‌م بوون و ئه‌وه‌شى كه‌ هه‌بووه‌ ساده‌ و ساكار بووه‌‌.
[[ ئەوڕەحمانی حاجی مارف|درێژەی بابەت]]
 
بۆيه‌ فولكه‌ تاقانه زۆرتر بۆ‌ مه‌به‌ستى نيشاندانى ناوه‌ندى شار و جياكردنه‌وه‌ى ئاراسته‌ى شه‌قامه‌كان بووه‌ تا كارئاسانى به‌رده‌م هاتوچۆ و زۆرى ويست تا نۆبه‌تچى (مروور) په‌يدا بوو.
 
فولكه‌ى سه‌را‌، شه‌قامه‌كانى (سابونكه‌ران، پيره‌مێرد، كاوه‌ و  ئه‌و شه‌قامه‌ى كه‌ ده‌چووه‌وه‌ به‌رده‌م مزگه‌وتى گه‌وره)ى‌ به يه‌كه‌وه‌ به‌ستووه‌ته‌وه‌‌.
 
به‌ ده‌ستوپه‌نجه‌يه‌كى هونه‌ريى و ئه‌ندازه‌يى سه‌رنجڕاكێش دروست كراوه.‌
 
ئه‌گه‌رچى تا گه‌يشتووه به‌‌م سه‌رده‌مه‌، چه‌ند جارێك نۆژه‌ن كراوه‌ته‌وه‌ و دروست كراوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام هێشتا شێوه‌ بنه‌ڕه‌تييه‌كه‌ى خۆى له‌ ده‌ست نه‌داوه.  و وه‌ك كه‌له‌پوورێكى ناوازه‌ له‌ دڵى شاردا لێده‌دات.
 
 
 
 
[[مێژووى دروستبوونى فولكه‌ى سه‌راى سلێمانى|درێژەی بابەت]]

دوایین پێداچوونەوەی ‏٠٤:٥٢، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦

ئەوڕەحمانی حاجی مارف

هەڵە کاتی درووست‌کردنی هێما: ون‌بوونی پەڕگە

زانا و نووسەر و زمانزان و زمانناسی مەزنی کورد (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) ، نیو سەدە بێ پسانەوە کونجکاو بەدوای وشەی کوردی و خجڵی کاری زمانەوانی، ئەمێستاش لەنێو وشە و قەڵەمی هەمووماندا دەژیت، یەکێکە لە سەرچاوە و کۆڵەکە سەرەکی و پتەوەکانی زمانی کوردی، بە نووسین و لێکۆڵینەوە و وەرگێڕان و سەرنجەکانی خزمەتێکی گەورەی پێشکەش بە نەتەوەکەی کردووە و لە زۆربەی لایەنەکانی زمان دواوە و گەلێک دیوی شاراوەشی دەرخستوون و پەردەی لەسەر هەڵماڵیون و ساغیکردوونەتەوە.

زانای گەورەمان (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەییدا، بە مەبەستی درێژەدان بە خوێندن ڕوو لە وڵاتی ڕووسیا دەکات، سێزدە ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە و بە هەوڵ و کۆشش و توانستی خۆی لە ڕێگەی خوێندنەوەی بەرهەمی نووسەرە گەورەکانی جیهان زمانی ڕووسی فێردەبێت. لە زانکۆی (لینینگراد) بڕوانامەی بەکالۆریۆس و ماجستێر بەدەستدەهێنێت، دواتریش لە (ئامۆژگاری ڕۆژهەڵاتناسیی ئەکادیمیای سۆڤیەتی لینینگراد) بە هاوکاری مامۆستا کوردەکەی پڕۆفیسۆر (قەناتی کوردۆ - کوردۆیف) ، کە کەڵک و قازانجێکی زۆری لێبینیوە و بۆ ئەو پاڵپشتێکی بەهێز بووە، نامەی دکتۆرایەکەی لەبارەی (مێژووی فەرهەنگنووسیی کوردی و شێوازی دانانی فەرهەنگی ڕووسی-کوردی) تەواودەکات و بڕوانامەی دکتۆراش بەدەستدەهێنێت.

لە ساڵی (1973) دا دەگەڕێتەوە و نیشتمان و لە کۆڕی زانیاریی کورد و زانکۆکانی: (سلێمانی و ئیبن ڕوشد و خانەقین) قۆڵی خزمەتکردن هەڵدەکات و وانە بە قوتابییانی بەکالۆریۆس و ماجستێر و دکتۆرا دەڵێتەوە و سەرپەرشتی دەیان نامەی ماجسێر و دکتۆرای کردووە، ئاریکار و هاندەری گەورەی قوتابییە کوردەکانی بەشی کوردی بووە لە شاری بەغدا و پاڵپشتێکی بەهێزیان بووە، هەروەها لە کۆلێژی پەروەردەی (ابن رشدی) زانکۆی بەغداو کۆلێژی ئادابی زانکۆی گەرمیان وانەی دەوتەوە.



درێژەی بابەت