جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «داڕێژە:هه‌ڵبژارده‌ی یه‌كه‌م»

لە Kurd collect
Jump to navigation Jump to search
 
(١١٠ دەستکاری لەلایەن ٣ بەکارھێنەرەوە پیشاننادرێت)
ھێڵی ١: ھێڵی ١:
'''[[ئه‌فسانه‌ی ئه‌شکه‌وتی داری خله بەشی 1]]'''
'''[[ئەوڕەحمانی حاجی مارف]]''' [[پەڕگە:249171231 .jpg|وێنۆک]]
[[پەڕگە:274325163.jpg|وێنۆک]]
زانا و نووسەر و زمانزان و زمانناسی مەزنی کورد (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) ، نیو سەدە بێ پسانەوە کونجکاو بەدوای وشەی کوردی و خجڵی کاری زمانەوانی، ئەمێستاش لەنێو وشە و قەڵەمی هەمووماندا دەژیت، یەکێکە لە سەرچاوە و کۆڵەکە سەرەکی و پتەوەکانی زمانی کوردی، بە نووسین و لێکۆڵینەوە و وەرگێڕان و سەرنجەکانی خزمەتێکی گەورەی پێشکەش بە نەتەوەکەی کردووە و لە زۆربەی لایەنەکانی زمان دواوە و گەلێک دیوی شاراوەشی دەرخستوون و پەردەی لەسەر هەڵماڵیون و ساغیکردوونەتەوە.
نووسین و ئامادەکردنی: '''[[عەبدوڵڵا کەریم مەحمود]]'''


دوای ئه‌نفالی  یه‌ک و دوو وسێ ی (دۆڵی  جافایه‌تی مه‌رگه‌ وشارباژێرو قه‌ره‌داغ و گه‌رمیان) ، چه‌ند پێشمه‌رگه‌وکادرو فه‌رمانده‌یه‌کی خاوه‌ن ئه‌زمونی مه‌ڵبه‌ندی یه‌ک له‌ پێشمه‌گه‌ی تییپه‌کانی گه‌رمیان وقه‌ره‌داغ، دوای شه‌ڕ و به‌رگرییه‌کی بێ وێنه‌  رووبه‌روو ی  سوپای ئه‌نفال  بوونه‌وه‌ ، له‌ هه‌ر سێ قۆناغه‌که‌ی ئه‌نفال ،ئه‌و پارتیزانانانه‌  له‌ هه‌ڵوێستێکی به‌های مێژوو ی دا  بڕیا ریان دا ، وه‌ک چه‌ند مه‌فره‌زه‌یه‌کی پارتیزانی له‌ گه‌رمیان و قه‌ره‌داغ بمێننه‌وه‌ ، نیشتمان  چۆڵی نه‌که‌ن ، درێژه‌  به‌ جه‌نگی پارتیزانی بده‌ن  ، ئه‌و بڕیاره‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ دژوارو ئاڵۆزه‌ی ئه‌نفال و دوای ئه‌نفال،  له‌خاکێکی  خاپورکراو سوتماک وچۆڵه‌وانی ، ئه‌زمونێکی ده‌گمه‌نی بێ وێنه‌ بوو،  له‌ مێژووی نوێ ی جه‌نگی پارتیزانی جیهان .
زانای گەورەمان (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەییدا، بە مەبەستی درێژەدان بە خوێندن ڕوو لە وڵاتی ڕووسیا دەکات، سێزدە ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە و بە هەوڵ و کۆشش و توانستی خۆی لە ڕێگەی خوێندنەوەی بەرهەمی نووسەرە گەورەکانی جیهان زمانی ڕووسی فێردەبێت. لە زانکۆی (لینینگراد) بڕوانامەی بەکالۆریۆس و ماجستێر بەدەستدەهێنێت، دواتریش لە (ئامۆژگاری ڕۆژهەڵاتناسیی ئەکادیمیای سۆڤیەتی لینینگراد) بە هاوکاری مامۆستا کوردەکەی پڕۆفیسۆر (قەناتی کوردۆ - کوردۆیف) ، کە کەڵک و قازانجێکی زۆری لێبینیوە و بۆ ئەو پاڵپشتێکی بەهێز بووە، نامەی دکتۆرایەکەی لەبارەی (مێژووی فەرهەنگنووسیی کوردی و شێوازی دانانی فەرهەنگی ڕووسی-کوردی) تەواودەکات و بڕوانامەی دکتۆراش بەدەستدەهێنێت.


ئه‌و پارتیزانانه‌ له‌وسه‌رده‌مه‌دا  بڕیار ی مه‌رگی شکۆمه‌ندیان  دا ، له‌ سه‌ره‌تا دا هیچ حه‌شارگه‌یه‌کی خۆ حه‌شاردانیان دیاری نه‌کرد بوو بریتی بوون له‌:
لە ساڵی (1973) دا دەگەڕێتەوە و نیشتمان و لە کۆڕی زانیاریی کورد و زانکۆکانی: (سلێمانی و ئیبن ڕوشد و خانەقین) قۆڵی خزمەتکردن هەڵدەکات و وانە بە قوتابییانی بەکالۆریۆس و ماجستێر و دکتۆرا دەڵێتەوە و سەرپەرشتی دەیان نامەی ماجسێر و دکتۆرای کردووە، ئاریکار و هاندەری گەورەی قوتابییە کوردەکانی بەشی کوردی بووە لە شاری بەغدا و پاڵپشتێکی بەهێزیان بووە، هەروەها لە کۆلێژی پەروەردەی (ابن رشدی) زانکۆی بەغداو کۆلێژی ئادابی زانکۆی گەرمیان وانەی دەوتەوە.


* حه‌مه‌ره‌ش و مه‌فره‌زه‌که‌ی له‌ سنووری ناوچه‌ی  سه‌نگاو چیای ئاشداغ.
* سه‌ید جه‌وهه‌رو نازم که‌رکوکی و  شیخ که‌ریم  چاوڕه‌ش و مه‌فره‌زه‌که‌یان له‌ سنووری زه‌نگه‌نه‌و ئه‌و به‌ری قادر که‌ره‌م له‌ هه‌رده‌ی زه‌نگنه‌ .
* عوسمانی حاجی مه‌حمود و مه‌فره‌زه‌که‌ی له‌ سنووری ناوچه‌ی کفری له‌ چه‌م قایش و ئاوه‌ سپی لای سه‌رقه‌ڵا.
* مه‌لا ئه‌حمه‌دی گه‌رمیان و سه‌ید محه‌مه‌دو مه‌فره‌زه‌که‌یان  له‌ ناوچه‌ی رۆغزایی مانه‌وه‌ ، دواتر روویان کرده‌ ( توورکه‌ ...زاوت ....داری خله‌ )
* عه‌دنانی حه‌مه‌ی میانا و مام ساڵح و مه‌فره‌زه‌که‌ی له‌ ده‌وروبه‌ری زاوت .
* حه‌مه‌ پاریاوڵه سنووری (مراوه‌ ) و( پاریا وڵه‌) ...
* مه‌حمودی مامه‌ عه‌زه‌ له‌ ئاوه‌سپی سنووری قه‌ره‌داغ ..




[[ئه‌فسانه‌ی ئه‌شکه‌وتی داری خله بەشی 1|درێژەی بابەت]]
 
 
[[ ئەوڕەحمانی حاجی مارف|درێژەی بابەت]]

دوایین پێداچوونەوەی ‏٠٤:٥٢، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦

ئەوڕەحمانی حاجی مارف

هەڵە کاتی درووست‌کردنی هێما: ون‌بوونی پەڕگە

زانا و نووسەر و زمانزان و زمانناسی مەزنی کورد (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) ، نیو سەدە بێ پسانەوە کونجکاو بەدوای وشەی کوردی و خجڵی کاری زمانەوانی، ئەمێستاش لەنێو وشە و قەڵەمی هەمووماندا دەژیت، یەکێکە لە سەرچاوە و کۆڵەکە سەرەکی و پتەوەکانی زمانی کوردی، بە نووسین و لێکۆڵینەوە و وەرگێڕان و سەرنجەکانی خزمەتێکی گەورەی پێشکەش بە نەتەوەکەی کردووە و لە زۆربەی لایەنەکانی زمان دواوە و گەلێک دیوی شاراوەشی دەرخستوون و پەردەی لەسەر هەڵماڵیون و ساغیکردوونەتەوە.

زانای گەورەمان (ئەوڕەحمانی حاجی مارف) لە دوای تەواوکردنی قۆناغی ئامادەییدا، بە مەبەستی درێژەدان بە خوێندن ڕوو لە وڵاتی ڕووسیا دەکات، سێزدە ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە و بە هەوڵ و کۆشش و توانستی خۆی لە ڕێگەی خوێندنەوەی بەرهەمی نووسەرە گەورەکانی جیهان زمانی ڕووسی فێردەبێت. لە زانکۆی (لینینگراد) بڕوانامەی بەکالۆریۆس و ماجستێر بەدەستدەهێنێت، دواتریش لە (ئامۆژگاری ڕۆژهەڵاتناسیی ئەکادیمیای سۆڤیەتی لینینگراد) بە هاوکاری مامۆستا کوردەکەی پڕۆفیسۆر (قەناتی کوردۆ - کوردۆیف) ، کە کەڵک و قازانجێکی زۆری لێبینیوە و بۆ ئەو پاڵپشتێکی بەهێز بووە، نامەی دکتۆرایەکەی لەبارەی (مێژووی فەرهەنگنووسیی کوردی و شێوازی دانانی فەرهەنگی ڕووسی-کوردی) تەواودەکات و بڕوانامەی دکتۆراش بەدەستدەهێنێت.

لە ساڵی (1973) دا دەگەڕێتەوە و نیشتمان و لە کۆڕی زانیاریی کورد و زانکۆکانی: (سلێمانی و ئیبن ڕوشد و خانەقین) قۆڵی خزمەتکردن هەڵدەکات و وانە بە قوتابییانی بەکالۆریۆس و ماجستێر و دکتۆرا دەڵێتەوە و سەرپەرشتی دەیان نامەی ماجسێر و دکتۆرای کردووە، ئاریکار و هاندەری گەورەی قوتابییە کوردەکانی بەشی کوردی بووە لە شاری بەغدا و پاڵپشتێکی بەهێزیان بووە، هەروەها لە کۆلێژی پەروەردەی (ابن رشدی) زانکۆی بەغداو کۆلێژی ئادابی زانکۆی گەرمیان وانەی دەوتەوە.



درێژەی بابەت