٢٢٬٣٨٤
دەستکاری
جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «کەمالی»
Jump to navigation
Jump to search
کەمالی (بینینی سەرچاوە)
وەک پێداچوونەوەی ٢٣:١٠، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢
، ٢٣:١٠، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢بەبێ کورتەی دەستکاری
Manu (لێدوان | بەشدارییەکان) |
Manu (لێدوان | بەشدارییەکان) |
||
| ھێڵی ١٢: | ھێڵی ١٢: | ||
لە دوای ساڵی ١٩١٩ کە ئینگلیسەکان بە تەواوی عیڕاقیان گرت، کرا بە (قایمقام)ی '''[[چەمچەماڵ]]'''، وەلێ ماوەیەکی کەم لەم ئیشەدا مایەوە دوای ئەم مێژووە، ئیتر (کەمالی) تێکەڵی دنیای ڕاپەڕینی ڕۆشنبیری و بزوتنەوەی سەربەستیخوازی کورد بوو. بەتایبەت لە بزوتنەوەکانی '''[[شێخ مەحموودی حەفید]]'''. | لە دوای ساڵی ١٩١٩ کە ئینگلیسەکان بە تەواوی عیڕاقیان گرت، کرا بە (قایمقام)ی '''[[چەمچەماڵ]]'''، وەلێ ماوەیەکی کەم لەم ئیشەدا مایەوە دوای ئەم مێژووە، ئیتر (کەمالی) تێکەڵی دنیای ڕاپەڕینی ڕۆشنبیری و بزوتنەوەی سەربەستیخوازی کورد بوو. بەتایبەت لە بزوتنەوەکانی '''[[شێخ مەحموودی حەفید]]'''. | ||
لەم ڕووەوە شاعیر هیچی لە بیرەوەرییەکانی خۆی بۆ تۆمار نەکردووین، هەرچەندە بۆ زیندووکردنەوە و هاندانی ئەم گیانەی، د. عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ چەند ساڵێک پێش مەرگی _ جەژنێک لەگەڵ چەند کوڕێکی ئامۆزای سەردانی کەمالی دەکەن، باسی "چیم دی" ئەحمەد خواجە و ڕۆژانی شێخی نەمر دەکرێ، داوای لێ دەکەن ئەویش یادگاری خۆی بنووسێتەوە، زۆرتر خۆی لە بابەتەکە لاداوە پێی وا بووە نابێ ڕەخنە لە شێخ بگیرێت و نابێ هەموو ڕاستییەکیش بەلای گەشی و کەموکوڕییەوە نەڵێت. | لەم ڕووەوە شاعیر هیچی لە بیرەوەرییەکانی خۆی بۆ تۆمار نەکردووین، هەرچەندە بۆ زیندووکردنەوە و هاندانی ئەم گیانەی، د. '''[[عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ]]''' چەند ساڵێک پێش مەرگی _ جەژنێک لەگەڵ چەند کوڕێکی ئامۆزای سەردانی کەمالی دەکەن، باسی "چیم دی" ئەحمەد خواجە و ڕۆژانی شێخی نەمر دەکرێ، داوای لێ دەکەن ئەویش یادگاری خۆی بنووسێتەوە، زۆرتر خۆی لە بابەتەکە لاداوە پێی وا بووە نابێ ڕەخنە لە شێخ بگیرێت و نابێ هەموو ڕاستییەکیش بەلای گەشی و کەموکوڕییەوە نەڵێت. | ||
دوایی بڕیار وا بووە ئامۆزایەک بچێتە لای چی دەڵێت بینووسێتەوە، چەند جارێک چوو بوو، هیچی لێ دەسگیر نەبوو بوو. | دوایی بڕیار وا بووە ئامۆزایەک بچێتە لای چی دەڵێت بینووسێتەوە، چەند جارێک چوو بوو، هیچی لێ دەسگیر نەبوو بوو. | ||
| ھێڵی ٢٢: | ھێڵی ٢٢: | ||
هەموو شیعر و نووسینەکانی (کەمالی) لەم ڕۆژنامەیەدا بریتی بوون لە وریاکردنەوەی گەلی کورد و پشتگیری کردنی حکومەتەکەی '''[[شێخ مەحموودی حەفید]]'''. | هەموو شیعر و نووسینەکانی (کەمالی) لەم ڕۆژنامەیەدا بریتی بوون لە وریاکردنەوەی گەلی کورد و پشتگیری کردنی حکومەتەکەی '''[[شێخ مەحموودی حەفید]]'''. | ||
بەڵام ئەم ڕۆژنامەیە تەمەنی لەگەڵ حوکمدارێتی شێخ بووە، هۆی نەمانیشی ئەو تەنگوچەڵەمەیە بووە، کە تووشی سلێمانی هاتووە، جارێکی تر لە لایەن ئینگلیسەکانەوە داگیرکراوە... ڕۆژنامەکەش دوای پێکهێنانی حوکمدارێتی شێخ بوو بە زمانحاڵی حوکومەتەکەی شێخ، دوای تێکچوونی حوکمدارییەکە ئەوانیش وازیان لە دەرکردنی ڕۆژنامەکە هێناوە. | بەڵام ئەم ڕۆژنامەیە تەمەنی لەگەڵ حوکمدارێتی شێخ بووە، هۆی نەمانیشی ئەو تەنگوچەڵەمەیە بووە، کە تووشی '''[[سلێمانی]]''' هاتووە، جارێکی تر لە لایەن ئینگلیسەکانەوە داگیرکراوە... ڕۆژنامەکەش دوای پێکهێنانی حوکمدارێتی شێخ بوو بە زمانحاڵی حوکومەتەکەی شێخ، دوای تێکچوونی حوکمدارییەکە ئەوانیش وازیان لە دەرکردنی ڕۆژنامەکە هێناوە. | ||
هەر لەم ماوەیەدا لە خواست و فەرمانی شێخ وەک لە دیوانی (باخی میر)دا نووسراوە، بووە بە نووسەری لای حاکمە سیاسییەکانی ئینگلیز، کە ئەو سەردەمە لە '''[[سلێمانی]]''' بوون، وەک (مێجەرسۆن) و (گرین هاوس) و (ئەدمۆنز). دوای ئەم ماوەیە کراوە بە فەرمانبەری (دارایی) لە هەڵەبجە و دووساڵ واتە ساڵی ١٩٢٦ لەم ئیشەدا بەردەوام بووە، بەڵام شێخ و سوپاکە چوونە (پیران)، کەمالی دەستی لە ئیشەکەی هەڵگرت و خۆی گەیاندە لای (شێخ مەحموود) ماوەی ساڵیک لای دەمێنێتەوە. | هەر لەم ماوەیەدا لە خواست و فەرمانی شێخ وەک لە دیوانی (باخی میر)دا نووسراوە، بووە بە نووسەری لای حاکمە سیاسییەکانی ئینگلیز، کە ئەو سەردەمە لە '''[[سلێمانی]]''' بوون، وەک (مێجەرسۆن) و (گرین هاوس) و (ئەدمۆنز). دوای ئەم ماوەیە کراوە بە فەرمانبەری (دارایی) لە هەڵەبجە و دووساڵ واتە ساڵی ١٩٢٦ لەم ئیشەدا بەردەوام بووە، بەڵام شێخ و سوپاکە چوونە (پیران)، کەمالی دەستی لە ئیشەکەی هەڵگرت و خۆی گەیاندە لای (شێخ مەحموود) ماوەی ساڵیک لای دەمێنێتەوە. | ||
لەسەر ڕاسپاردەی شێخ دووبارە چووەتە (تاران و کرماشان) بۆ دیدەنی (ڕەزاشا) و هێندێ باڵیۆزی هەندەران لە ئێران و گەیاندنی نامە بەناوبانگەکەی (شێخ)ی نەمر بە کۆماری شۆڕەوی. | لەسەر ڕاسپاردەی شێخ دووبارە چووەتە (تاران و '''[[کرماشان]]''') بۆ دیدەنی (ڕەزاشا) و هێندێ باڵیۆزی هەندەران لە ئێران و گەیاندنی نامە بەناوبانگەکەی (شێخ)ی نەمر بە کۆماری شۆڕەوی. | ||
[[پەڕگە:0001 (1547001.jpg|وێنۆک|چەپ]] | [[پەڕگە:0001 (1547001.jpg|وێنۆک|چەپ]] | ||
لە ساڵی ١٩٢٨دا گەڕاوەتەوە شاری | لە ساڵی ١٩٢٨دا گەڕاوەتەوە شاری '''[[هەڵەبجە]]'''، لەوێ تا ساڵی ١٩٥٠ نیشتەجێ بووە، لەبەر ئەوەی کوڕەکەی بە مووچە خۆریی میری لە شاری '''[[کەرکووک]]''' دامەزرا کەمالیش کۆچوباری ژیانی بەرەو هەوارگەی تازە برد و تا ساڵی ١٩٦٣ هەر لەوێ ماوەتەوە، دواتر کوڕە گەورەی گوێزراوەتەوە بۆ '''[[سلێمانی]]''' و بە ئێجگاری هاتووەتەوە '''[[سلێمانی]]'''. | ||
پاش بەسەربردنی تەمەنێکی ٨٨ ساڵی لە شەوی ٢٩ی ١١ی ١٩٧٤ی زایینی کۆچی دوایی دەکات، لە گردی شێخ محیەدین بە خاکی دەسپێرن. | پاش بەسەربردنی تەمەنێکی ٨٨ ساڵی لە شەوی ٢٩ی ١١ی ١٩٧٤ی زایینی کۆچی دوایی دەکات، لە گردی شێخ محیەدین بە خاکی دەسپێرن. | ||
کەمالی جگە لە زوانی کوردی زوانی ترکی و فارسی و عارەبیشی بەباشی زانیوە. | کەمالی جگە لە زوانی کوردی زوانی ترکی و فارسی و عارەبیشی بەباشی زانیوە. | ||
هێندێک لە چوارینەکانی کەمالی: | هێندێک لە چوارینەکانی کەمالی: | ||